اگر به نقوش و معماري باستاني ايران نگاه کنيد حتي به نقوش قبل از 2500 سال پيش مي بيند که روي ظروف سفالي و ديوارها نقوشي بوده است که در باستان شناسي آن را نشأت گرفته از عقايد مذهبي مردم آْن زمان مي دانستند. تا 5-4 قرن پيش هم اين روند تقريبا ادامه داشته اما از زمان حکومت قاجار و بعد ورود مدرنيته به ايران و ... اين تفکر که عقايد مردم يک ناحيه در معماري آنجا لحاظ شود رخت بر بست. بدين ترتيب بعد از گذشت سال ها از اين فراموشي ما چنان با اصل خود بيگانه شده ايم که وقتي به مسجد شيخ لطف الله در اصفهان  نگاه مي کنيم انگشت حيرت به دهان مي گيريم که عجب معماري بوده سازنده اين بنا و چشم ما مسحور نقوشي مي شود که هنوز با الهامات قلبي ما بيگانه نيست. نقوشي اسليمي همراه با فضاهايي خالي از جنس همان نقوش که اشاره به وحدانيت و آفرينش در طبيعت دارد. (بحث فضاهاي خالي و نقوش اسليمي و هر نماد ديگري در معماري اسلامي مفصل است که بعدا به آن مي پردازم) . اين حقايق گرچه امروزه به خاطر فرو رفتن در جنبه هاي مدرن زندگي براي ما تازگي دارد اما در گذشته اين امور جزء بديهيات بودند. امروزه با جرأت مي توان گفت بخش اعظم اضطراب ها و تشويشات و ناهنجاري هاي اجتماعي ناشي از رعايت نکردن اين مسئله در معماري شهرهاي بزرگ است. معماري بيروني و دروني ساختمان هاي اداري و مسکوني و ... حتي معماري پل ها و مغازه ها و بازارچه ها(پاساژها).

ادامه دارد....